Τη δήλωση αυτή έκανε ο Πρόεδρος του Συλλόγου Α. Κ. Κούρος μιλώντας στη σεμνή τελετή του φιλολογικού μνημοσύνου του Θανάση Νυδριώτη που πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 15 Απριλίου 2007 στην αίθουσα συνδριάσεων του Δήμου Οπουντίων.

Την  εκδήλωση συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Οπουντίων, ο Σύλλογος των Εν Αθήναις και Απανταχού Μαρτιναίων “ΑΙΑΣ Ο ΛΟΚΡΟΣ”, ο Εκπολιτιστικός Σύλλογος Γυναικών Μαρτίνου “Η ΜΕΛΙΣΣΑ” και ο Μορφωτικός Σύλλογος Μαρτίνου (ΜΟΣΥΜ).

Κατ’ αρχήν ο εισηγητής κ. Χατζηϊωαννίδης χαιρέτισε τους παρισταμένους και τόνισε το διπλό σκοπό της τέλεσης του “φιλολογικού μνημοσύνου”. Από τη μια η απότιση φόρου τιμής στον εκλιπόντα συγγραφέα Θανάση Νυδριώτη και από την άλλη να καταστεί το έργο του γνωστό στον ευρύτερο χώρο.

Χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος κ. Θεόδωρος Καραμέρης ο οποίος μεταξύ των άλλων είπε:

Ο Νάσος Νυδριώτης ήταν για μένα ο αγαπημένος μου μικρός αδερφός, στην δύσκολη περίοδο της κατοχής, τότε με την συγκατάθεση των αδελφών του, τον πήρα κοντά στην Αταλάντη, στο ίδιο σπίτι για μια εξαετία και τελείωσε με άριστα το Γυμνάσιο.

Στη συνέχεια υπηρέτησε σαν αξιωματικός και πέραν της υποχρεωτικής θητείας του άλλα τέσσερα χρόνια για να τελειώσει τις σπουδές του στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και την Νομική Σχολή Θεσσαλονίκης. Έγινε καθηγητής στο Πάντειο, έγινε Δικηγόρος και πολύ καλός συγγραφέας.

Η ζωή του όλη ήταν να διαβάζει και να γράφει.

Ύστερα από έγγραφη επιθυμία του οι συγγενείς του παρέδωσαν όλο το συγγραφικό του έργο, στην βιβλιοθήκη της τότε Κοινότητας Μαρτίνου, επί προεδρίας μου και σήμερα είμαστε στην ευχάριστη θέση να έχουμε ένα ανεκτίμητο έργο στη βιβλιοθήκη του Δήμου Οπουντίων που φέρει το όνομά του (βιβλιοθήκη Θανάση Νυδριώτη).

Ο Θανάσης Νυδριώτης είναι γέννημα θρέμμα του Μαρτίνου. Σκιαγραφεί με αδρές πινελιές τις ομορφιές του τόπου του.

Ο ίδιος είναι παιδί της φύσης. Τα βουνά και τα λαγκάδια του Μαρτίνου τα είχε περιδιαβεί, τα είχε αγαπήσει. Πέρα από τις μορφιές της γενέτειράς του, με παραστατικότητα και ζωντάνια περιγράφει τα ήθη και τα έθιμα του χωριού του.

Του δίνεται η ευκαιρία να τονίσει τον χαρακτήρα των συγχωριανών του.

Οι Μαρτιναίοι είναι εγωιστές, μα συνάμα και υπερήφανος, ελεύθερος, Δημοκρατικός λαός. Τα θέματα των διηγημάτων του είναι όλα παρμένα από τη ζωή. Τα γεγονότα είναι πραγματικά και τα πρόσωπα υπαρκτά.

Ο πάσχων συνάνθρωπος είναι η αδιάκοπη έγνοια του. Το κοινωνικό στοιχείο είναι έντονο. Η ζωή, ο έρωτας, η φιλία, η δικαιοσύνη, η φθορά, η μοναξιά, ο θάνατος είναι τα θέματα που τον προβληματίζουν και τον βασανίζουν· όταν γράφει για το Μαρτίνο ο λόγος του γίνεται νοσταλγικός, γίνεται λυρικός.

Ο Θανάσης Νυδριώτης είναι δικό μας παιδί.  Οι ήρωές του είμαστε όλοι εμείς.

Ο στοχασμός του είναι και δικός μας.

Οι χαρές οι πίκρες και οι στερήσεις είναι δικές του, είναι όμως και δικές μας.

Ο κ. Δημήτριος Δήμου αναφέρθηκε εν συντομία στο έργο και την προσωπικότητα, του εκλιπόντος

Ο προφήτης Ηλίας, τα ξωκλήσια, ο Αη Γιώργης, η Παναγία, το Τσοροκός, μα και οι διάφορες τοποθεσίες όπως οι Χερώμες, η Πύλα, το Μαναχού, η Μονοδέντρα αποκτούν άλλη διάσταση από αυτή του απλού μόνο ονόματος.

Από τα οδοιπορικά λοιπόν που έγραφε στην τότε «Βραδυνή», τα οποία ήσαν οδοιπορικά του Μαρτίνου και των πέριξ περιοχών, μέχρι τις προσωπικές αποτιμήσεις και μυθοπλασίες για γεγονότα, καταστάσεις, πρόσωπα.

Σίγουρα δεν είχε σημασία κατά πόσο είναι αληθινά ή μύθος, αφού από κάποιο σημείο και μετά, μπορεί να μπλέκεται η πραγματικότητα με τη μη πραγματικότητα και σε αυτό το σημείο βγαίνει όλο το τάλαντο και η μαεστρία του συγγραφέα που μπορεί και δίνει αυτό που θέλει με το δικό του ξεχωριστό τρόπο και στίγμα.

Αποτιμώντας λοιπόν το έργο του η πλάστιγγα γέρνει προς τη σημαντική προσφορά και το γεγονός ότι η βιβλιοθήκη του είναι κομμάτι της Δημοτικής Βιβλιοθήκης, σημαίνει πολλά.

Ξέχωρα από αυτά όμως θάθελα έτσι σαν μαρτυρία να αναφερθώ στη ν παρουσία του στα δρώμενα του Μορφωτικού Συλλόγου Μαρτίνου (ΜΟΣΥΜ), όταν προσκεκλημένος σε συζήτηση στην Αθήνα με άλλα μέλη του Συλλόγου μας έδωσε τη δική του άποψη και γνώμη για το πώς μπορούμε να πορευτούμε.

Όμως η στιγμή που προσωπικά με άγγιξε και μας άγγιξε, ήταν όταν στο Σύλλογό μας μετά από ξενάγηση που τους έγινε στη θαυμάσια έκθεση φωτογραφίας που στήσαμε σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη, με θέμα «Παραδοσιακές καλλιέργειες» γνωρίσαμε και γοητευτήκαμε είναι αλήθεια τον σπουδαίο συγγραφέα και φίλο του Γιώργο Ιωάννου, που και αυτός τόσο πρόωρα χάθηκε.

Η κ. Γεωργία Ρούσση τόνισε

“Βρεθήκαμε όλοι μας σε ξένο τόπο στα δώδεκά μας χρόνια, φτωχοί, πεινασμένοι, πικραμένοι από έναν πόλεμο, με κατοχή, Γερμανούς, εμφύλιο, σκοτωμούς και βασανιστήρια που είδαν τα παιδικά μας μάτια.

Όμως όλοι μας είχαμε μια λαχτάρα να μάθουμε γράμματα. Άλλοι τα καταφέρανε πολύ καλά, άλλοι λιγότερο καλά.

Μέσα στους καλούς ήταν και ο Θανάσης. Απ’ τις πρώτες τάξεις έδειξε την εξυπνάδα του και το ζήλο για μάθηση.

Ήταν πολύ καλός μαθητής, καλός συζητητής με χιούμορ, ετοιμόλογος, ευγενής και λίγο ειρωνικός. Άλλοτε ήταν εύθυμος και άλλοτε σκεπτικός και προβληματισμένος.

Άρχισε να καταλαβαίνει σύντομα το νόημα της ζωής και αργότερα όλα αυτά να τα εξωτερικεύει στα βιβλία του, στα διηγήματά του.

Όταν τελείωσε τις Γυμνασιακές του σπουδές, έφυγε και αυτός όπως και οι άλλοι για την μεγάλη πόλη και τελείωσε εκεί τις σπουδές τις ανώτερες, χωρίς δυσκολία.

Ο πρώην Βουλευτής κ. Αθανάσιος Μπάτσος έκανε λόγο κυρίως για την προσωπικότητα του αειμνήστου Θ. Νυδριώτη.

Συγκεκριμένα τόνισε:

Αυτός ο όμορφος, ο γλυκύτατος άνθρωπος με τα τόσα όνειρα, τις τόσες προσπάθειες, τις τόσε επιτυχίες, αυτός ο άνθρωπος που ύμνησε με τόση αγάπη το Μαρτίνο και τους ανθρώπους του έφυγε στην πιο παραγωγική ηλικία, ώριμος πλέον συγγραφέας, αναγνωρισμένος διηγηματογράφος και με ολοκληρωμένη προσωπικότητα είχε λαμπρό μέλλον στο χώρο της λογοτεχνίας.

Ο Θ. Νυδριώτης έφυγε από τη ζωή, αφήνοντας μεγάλο κενό στους δικούς του, στους φίλους του, στους Μαρτιναίους και στο διήγημα. Ο Θ. Νυδριώτης δεν ήταν ενταγμένος σε κανένα κομματικό οργανισμό, όμως ήταν πολιτικοποιημένο άτομο και πίστευε βαθιά στις αρχές της Δημοκρατίας, της κοινωνικής δικαιοσύνης και της ειρήνης των λαών· πίστευε στους νέους ανθρώπους και αγωνιζόταν μαζί τους.

Ήλθαμε σήμερα ευλαβείς προσκυνητές στη μνήμη του και με στόχο να τον ανακηρύξουμε άξιο τέκνο του Μαρτίνου που τόσο ύμνησε με τα διηγήματά του και να του προσφέρουμε το αμάραντο στεφάνι της δόξας και της τιμής.

Εν συνεχεία το λόγο πήρε ο εισηγητής και συντονιστής της όλης εκδήλωσης κ. Αθανάσιος Χατζηϊωαννίδης ο οποίος αναφέρθηκε στο ιστορικό της όλης εκδήλωσης και στη δημοσίευση μιας επιστολής του στην εφημερίδα “ΑΙΑΣ Ο ΛΟΚΡΟΣ” για το ίδιο θέμα. Επι πρόσθετα ανέφερε τα εξής:

Όπως γράφω, ο Θανάσης Νυδριώτης μπορεί να μην είναι του ίδιου βεληνεκούς με τον Παπαδιαμάντη ή με το σύγχρονό του και φίλο του Γιώργο Ιωάννου, αλλά δεν παύει να είναι αξιόλογος συγγραφέας και η προσφορά του για την ευρύτερη Ελλαδική κοινωνία και ιδιαίτερα για την κοινωνία του τόπου μας είναι μεγάλη.

Τα αφήγηματά του είναι γραμμένα σε γλώσσα ρέουσα, το ύφος του απλό, γλαφυρό, λιτό, ανεπιτήδευτο, και η σαφήνεια και καθαρότητα στη σκέψη του είναι γνώρισμά του.

Όλα τα πρόσωπα των κειμένων του είναι πρόσωπα υπαρκτά και τα ονόματά του το πλείστον πραγματικά.

Με θαυμαστή ζωντάνια, ως άλλος Παπαδιαμάντης σκιαγραφεί τα ήθη και έθιμα της τοπικής κοινωνίας, της κοινωνίας του Μαρτίνου.

Ο τρόπος του σκέπτεσθαι και η αντιμετώπιση των προβλημάτων της ζωής χαρακτηρίζει καθαρά τον τρόπο του σκέπτεσθαι και το κοινωνικό γίγνεσθαι του Μαρτίνου.

Ο Θ. Νυδριώτης είναι περήφανος για τον τόπο του, για την  καταγωγή του, για τη γειτονιά του, για το χωριό του.

Οι συγχωριανοί του, οι Μαρτιναίοι, για τον Θανάση είναι ατίθασοι άνθρωποι, ελεύθεροι και δημοκράτες.

Κυρίες και κύριοι

Ευτυχείς οι τόποι και οι ήρωες που έχουν το δικό τους υμνητή. Ο Μ. Αλέξανδρος μακάριζε τον Αχιλλέα γιατί έτυχε να έχει υμνητή του το θείο Όμηρο.

Κάποιος είπε: αν δεν έχουμε αγίους και ήρωες, έχουμε το χρέος να τους αναζητήσουμε.

Η χώρα μας και αγίους έχει και ήρωες, έχει όμως και τους ανθρώπους του πνεύματος που με τη γραφίδα τους ύμνησαν και υμνούν τις ομορφιές της πατρίδας μας, τα ήθη και έθιμά μας, τα οράματα και τις ελπίδες μας.

Ο Θ. Νυδριώτης, όπως λέει ο ίδιος όταν γράφει για τη γενετειρά του, ο λόγος του γίνεται έντονα νοσταλγικός, λυρικός, ονειρικός ο πυρήνας του είναι διαχρονικός γιατί διαχρονικά και επαναλαμβανόμενα είναι τα θέματα που τον απασχολούν.

Κυρίες και κύριοι

Ο Θ. Νυδριώτης όπως τόνισε ο Δήμαρχος είναι δικό μας παιδί, ο Θ. Νυδριώτης ταυτίστηκε με το Μαρτίνο, χρέος όλων μας να τιμήσουμε και να αγαπήσουμε το έργο του.

Ο Α. Κ. Κούρος Πρόεδρος του Συλλόγου των εν Αθήναις Μαρτιναίων διάβασε ευκρινώς το βιογραφικό σημείωμα του Θ. Νυδριώτη από το βιβλίο του «Απελευθέρωση».

Το λόγο πήρε στη συνέχεια η κ. Αγγελική Κωνσταντάκη, Αρχιτέκτων, η οποία αναφέρθηκε στην προσωπικότητα του Θ. Νυδριώτη, διάβασε με πολλή αγάπη το διήγημα “ΤΟ ΧΩΜΑ” από το βιβλίο “ΥΠΟΤΡΟΠΗ” και μεταξύ άλλων είπε:

Είχα την τιμή να γνωρίζω τον  Σάκη τον Νυδριώτη και είχα την ευτυχία να κουβεντιάζω μαζί του από πολύ νωρίς!

Ήταν πράγματι ευτυχία η συζήτηση μαζί του γιατί οδηγούσε τον συνομιλητή του σε πνευματικές αναζητήσεις!

Ωραίος στη μορφή, με ανήσυχο πνεύμα και έντονη την αίσθηση του χιούμορ!

Θυμάμαι το γέλιο του!!!

Αλλά ακόμα εντονότερη ήταν η μανία του για το βιβλίο και το διάβασμα.

Ένας επιστήμονας με βαρείς πανεπιστημιακούς τίτλους και υψηλή πνευματική θέση, που όμως αυτοπροσδιοριζόταν “Συγγραφέας”.

Ακολούθως με την παρέμβαση πάντα του συντονιστή η κ. Βασιλική Νυδριώτη εκπαιδευτικός ανηψιά του συγγραφέα διάβασε με πολλή συγκίνηση το διήγημα “Ο Γερο Δημητράκης” από το βιβλίο “Υποτροπή”.

Η Θεοδώρου Ντιάνα διάβασε  το διήγημα “Τα κάλαντα” από το βιβλίο “Υποτροπή”.

Η κ. Παναγιώτου Πελαγία Φιλόλογος - Γυμνασιάρχης με τη χαρακτηριστική ιδιότυπη ορθοφωνία της διάβασε το αφήγημα “Η γειτονιά μου” από το βιβλίο “Ο Φόβος”.

Τέλος ακούστηκαν κριτικές· ως γνωστόν η κριτική ανά την Ελλάδα έγραψε ποικίλα εγκωμιαστικά σχόλια για το έργο του Θ. Νυδριώτη.

Η κ. Κωνσταντάκη διάβασε κριτική που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “ΕΞΟΡΜΗΣΗ”,  ο Α. Κ. Κούρος από την “Φωνή της Λοκρίδας” και η κ. Παναγιώτου από την “Ηπειρωτική Εστία”.

Χαιρετισμό απηύθυνε από τον Μορφωτικό Σύλλογο Μαρτίνου (ΜΟΣΥΜ) εκπροσωπώντας τον Πρόεδρο του Συλλόγου Χ. Π. Μπώκο ο Γιώργος Βασ. Δημάκης.

Την εκδήλωση έκλεισε ο κ. Χατζηϊωαννίδης ο οποίος τόνισε πως έχουμε χρέος να τιμούμε και τους ανθρώπους που με τη γραφίδα τους επετέλεσαν έργο αξιόλογο. Ευχαρίστησε τους συγκεντρωμένους που με έκδηλη ικανοποίηση παρακολούθησαν την  όλη εκδήλωση.

Ευχαρίστησε ιδιαίτερα την κ. Καλλιόπη Καραμέρη, την κ. Νυδριώτη Μαρία και τη κ. Γιάννα Νάστου Πρόεδρο του Δημοτικού Συμβουλίου.

Το Φιλολογικό μνημόσυνο τίμησαν με την παρουσία τους οι πρώην φίλοι και συμμαθητές του Αθανάσιος Μπάτσος Δικηγόρος - πρώην Βουλευτής, ο κ. Στεφάνου Νίκος Δικηγόρος, ο κ. Ιωάννης Παπαϊωάννου Συμβολαιογράφος, η Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου κ. Ιωάννα Νάστου, οι Αντιδήμαρχοι Α. Σ. Σταματάκης και Ι. Α. Ντάλλας και ο Δημοτικός Σύμβουλος Κ. Π. Αλεξίου καθώςκαι πλήθος προσκεκλημένων.

Καφές προσφέρθηκε στην καφετέρια της Φιλίτσας. Τέλος ευελπιστούμε σε ευρύτερη συμμετοχή σε φιλολογικές εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα τους χειμερινούς μήνες.

Α. Χατζηϊωαννίδης
Α.Κ. Κούρος